T├ťRK─░YE D├ť┼×├ťNCE PLATFORMUÔÇÖNUN KADEM BA┼×KANI'NA SORULARA VER─░LEN CEVAPLARA KAR┼×I A├çIKLAMALAR -1




15 May─▒s 2020

Say─▒n Okuyucu;

Bu ├žal─▒┼čma, T├╝rkiye D├╝┼č├╝nce Platformu(TDP) ad─▒nda bir grup duyarl─▒ insan─▒n KADEM (Kad─▒n ve Demokrasi Derne─či) Ba┼čkan─▒ Say─▒n Dr. Saliha OKUR G├╝MR├╝K├ç├╝O─×LUÔÇÖna ─░stanbul S├Âzle┼čmesi, Toplumsal Cinsiyet E┼čitli─či ve 6284 say─▒l─▒ Kanun hakk─▒nda sorduklar─▒ sorulara Say─▒n Okur taraf─▒ndan verilen cevaplar, cevaplar─▒n i├žinde ve bitimlerinde taraf─▒m─▒zdan de─čerlendirilmi┼č olup, konuya duyarl─▒ halk─▒m─▒z─▒n bilgisine sunmak i├žin haz─▒rlanm─▒┼č bir metindir.

Bu ├žal─▒┼čman─▒n amac─▒, KADEM ile bir polemi─če girmek de─čil, ─░stanbul S├Âzle┼čmesi ve Toplumsal Cinsiyet E┼čitli─či projesinin, taraf─▒m─▒zdan nas─▒l anla┼č─▒ld─▒─č─▒ ve k─▒smen farkl─▒ bak─▒┼č─▒m─▒z hakk─▒nda Kad─▒n Haklar─▒ Savunucusu dernek olan KADEMÔÇÖi ve kamuoyunu bilgilendirme iste─čimizdir. KADEMÔÇÖin TDPÔÇÖnin sorular─▒na verdi─či cevaplara d├╝┼čt├╝─č├╝m├╝z bu ┼čerhleri KADEMÔÇÖe bizzat g├Ândermememizin nedeni, KADEMÔÇÖin bu cevalarun─▒ web sayfalar─▒ndan kald─▒rmas─▒n─▒n, bu konuda farkl─▒ g├Âr├╝┼člerle polemi─če girmemek oldu─ču d├╝┼č├╝ncemizdendir.

Not: Metin i├žinde sonu M. Balc─▒ ile biten parantez i├žindeki k─▒s─▒mlar Muharrem Balc─▒ÔÇÖya aittir.

Muharrem BALCI



KADEMÔÇÖe sorulan sorular ve KADEMÔÇÖin cevaplar─▒ her ne kadar KADEM web sayfas─▒nda yay─▒nlanm─▒┼čsa da, bilahare sayfadan kald─▒r─▒lm─▒┼č olup, google aramas─▒nda ┼ču bilgi ├ž─▒kmaktad─▒r:



T├╝RK─░YE D├╝┼×├╝NCE PLATFORMU | | KADEM

kadem.org.tr/turkiye-dusunce-platformu

T├╝RK─░YE D├╝┼×├╝NCE PLATFORMU 1.KADEM hakk─▒nda neden bu kadar spek├╝lasyon yap─▒l─▒yor? (Acaba tesett├╝rl├╝ feministler mi? Yorumlar─▒yla alakal─▒ daha iyi bir diyalog ve kadem toplumuma ve STK'lara kendi daha iyi ifade etmesi m├╝mk├╝n m├╝d├╝r? (A. Kadir Nurzade) A├çIKLAMA: KADEM, ├Âne ├ž─▒kan di─čer kad─▒n hareketleri gibi Bat─▒l─▒ kaynaklar─▒



1. KADEM hakk─▒nda neden bu kadar spek├╝lasyon yap─▒l─▒yor? (Acaba tesett├╝rl├╝ feministler mi?) Yorumlar─▒yla alakal─▒, daha iyi bir diyalog ve KADEM, toplumuma ve STKÔÇÖlara kendini daha iyi ifade etmesi m├╝mk├╝n m├╝d├╝r? (A. Kadir Nurzade)

OKUR: KADEM, ├Âne ├ž─▒kan di─čer kad─▒n hareketleri gibi Bat─▒l─▒ kaynaklar─▒ takip etmiyor. Bu anlamda onlardan ayr─▒l─▒rken, kad─▒n haklar─▒n─▒ koruyan ve ┼×iddete kar┼×─▒ fark─▒ndal─▒k uyand─▒rmay─▒ hedefleyen ├žal─▒┼×malar y├╝r├╝ten bir kad─▒n derne─či.

Kad─▒na y├Ânelik ┼×iddet, istismar, ├╝cret e┼×itsizli─či gibi sorunlar t├╝m d├╝nyan─▒n ortak sorunlar─▒. Bu noktada Bat─▒ÔÇÖn─▒n kad─▒n sorunlar─▒na y├Ânelik ├╝retti─či ├ž├Âz├╝mler kendi tarihsel s├╝reci i├žerisinde ├žok farkl─▒ dinamikler i├žerir. Bat─▒ÔÇÖda kad─▒na atfedilen anlam ile bizim medeniyet d├╝nyam─▒z─▒n kad─▒na atfetti─či anlam birbirinden ├žok farkl─▒. Bat─▒ÔÇÖn─▒n ÔÇťfeminizmÔÇŁ ile ula┼×maya ├žal─▒┼×t─▒─č─▒ e┼×itlik/e┼×de─čerlilik bizim inanc─▒m─▒zda kulluk noktas─▒nda zaten mevcut. Sosyal hayat─▒n d├╝zenlenmesinde ise e┼×itli─čin de ├Âtesinde adalet ve hakkaniyet gibi mihenk ta┼×lar─▒m─▒z var. (KADEM, Toplumsal Cinsiyet E┼čitli─či projesi ve olgusu ile ilgili de─čil mi? Toplumsal cinsiyet e┼čitli─či, k├╝resel akt├Ârlerin besleyip b├╝y├╝tt├╝─č├╝ bir sek├╝ler Bat─▒ projesidir. Toplumsal cinsiyet e┼čitli─či ─░stanbul S├Âzle┼čmesi ve yasalarla g├╝vence alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r. Bu bir devlet politikas─▒d─▒r art─▒k. KADEMÔÇÖi devlet politikas─▒n─▒n d─▒┼č─▒nda veya kar┼č─▒s─▒nda d├╝┼č├╝nebilir miyiz? AK Partili siyaset├žileri ve TBMMÔÇÖde Milletvekillerini Toplumsal Cinsiyet E┼čitli─či politikalar─▒n─▒n d─▒┼č─▒nda d├╝┼č├╝nebilir miyiz? KADEM, ─░stanbul S├Âzle┼čmesini yasala┼čt─▒ran h├╝k├╝met politikalar─▒n─▒n yan─▒nda m─▒d─▒r, kar┼č─▒s─▒nda m─▒? Bat─▒ÔÇÖn─▒n feminizm ile ula┼čmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ e┼čitlik/e┼čde─čerlik bizim inanc─▒m─▒zda mevcut ise, ─░stanbul S├Âzle┼čmesi gibi sek├╝ler zihnin ├╝retimlerine neden ihtiya├ž duyuluyor? M. Balc─▒)

Bu sebeple kad─▒n ├žal─▒┼čmalar─▒ alan─▒nda s├Âylem ├╝retirken kendimizi feminizme g├Âre konumland─▒rm─▒yoruz. Beslendi─čimiz kadim medeniyet bize Bat─▒ k├╝lt├╝r├╝nden ├žok daha fazla kaynakl─▒k edecek bir zenginli─če sahip. (Bu zengin kaynaktan yararland─▒klar─▒na dair tek bir emare g├Âremedik. Anla┼čamayan e┼čler aras─▒nda Arabuluculuk ve Uzla┼čt─▒rmay─▒, tarifi yap─▒lmam─▒┼č, i├žeri─či belirsiz bir ┼čiddet kavram─▒na feda ettikleri, Nisa 35. Ayeti dikkate almad─▒klar─▒ bir ger├žek. Bu hususta ileride 13. Soru / ─░ddia 48ÔÇÖde gerekli izahat yap─▒lm─▒┼čt─▒r. M. Balc─▒) Dolay─▒s─▒yla feminist d├╝┼×├╝ncede yer ald─▒─č─▒ gibi insan─▒n kad─▒n ve erkek olarak yarat─▒lmas─▒ndan bir kar┼×─▒tl─▒k ya da bir ├žat─▒┼×ma do─čdu─čunu d├╝┼×├╝nm├╝yoruz. Bilakis bu iki insan─▒n t─▒pk─▒ bir ├žark─▒n di┼×lileri gibi, i┼×leyebilmesi i├žin birbirini tamamlamas─▒ gereken bir dayan─▒┼×ma olu┼×turdu─čuna inan─▒yoruz.

Biz KADEM olarak, kuruldu─čumuz g├╝nden itibaren bu anlay─▒┼×la hareket ediyoruz. Ayr─▒ca her t├╝rl├╝ ele┼×tiriye ve i┼× birli─čine a├ž─▒k oldu─čumuzu her ortamda ifade ediyoruz. Bizim niyetimiz ├Âzellikle kad─▒n─▒ ilgilendiren her meselenin ┼×effaf olarak tart─▒┼×─▒l─▒p hakkaniyetle sorunlar─▒na ├ž├Âz├╝mler bulunmas─▒d─▒r. Ancak ├žarp─▒tmaya ve manip├╝lasyona dayal─▒ yorum yapanlarla m├╝cadele etmek gibi bir niyetimiz de yok. Enerjimizi yapabilece─čimiz hay─▒rl─▒ i┼×lerde kullanmay─▒ tercih ediyoruz.

2. KADEM, kad─▒n haklar─▒ hususunda her t├╝rl├╝ fikre (lehte/aleyhte) ne kadar a├ž─▒kt─▒r? (Sema Mara┼×l─▒ vb. yazarlar─▒ dinleme, anlatma hususunda faaliyetleri olmu┼× mudur? (A. Kadir Nurzade)

OKUR: KADEM, kad─▒n─▒n insanl─▒k onurunu teslim etmek ├╝zere savunuculuk yapmay─▒ kendine misyon edinmi┼× bir dernektir.

Biz, kad─▒na ili┼×kin meselelerinin, ancak toplumsal fark─▒ndal─▒k ile ├ž├Âz├╝me kavu┼×turulabilece─čine inan─▒yoruz. Bunun i├žin de her birimizin muhakkak elini ta┼×─▒n alt─▒na koyup sorumluluk almas─▒ gerekiyor.

Kad─▒n-erkek herkesin ┼×ahsiyetini korumaya ve e┼×ref-i mahlu^kat olan insan─▒n itibar─▒na yak─▒┼×acak ┼×ekilde ya┼čamaya hakk─▒ vard─▒r. Bu ilkeyi muhafaza etmek kayd─▒ ile her yakla┼×─▒m─▒ dinlemeye de─čer buluyoruz. Kad─▒n haklar─▒n─▒ geli┼×tirecek her fikri dikkate al─▒yor ve buna y├Ânelik tavsiyeleri titizlikle de─čerlendiriyoruz.

├Ârne─čin her hafta k├╝├ž├╝k gruplarla isti┼×are toplant─▒lar─▒ yapmak ├╝zere toplumda kanaat ├Ânderi, akademisyen, yazar, STK temsilcisi ya da medya mensubu ki┼×ileri dernek merkezimize davet ediyoruz. Bu bulu┼×malarda misafirlerimize ├žal─▒┼×malar─▒m─▒z─▒ anlat─▒yor ve tart─▒┼×mal─▒ konularda kendileriyle g├Âr├╝┼× al─▒┼×-veri┼×inde bulunuyor, fikirlerini al─▒yoruz. (─░lgin├ž! Dernek merkezlerine davet ediyorlar. Yani kanaat ├Ânderlerini ayaklar─▒na ├ža─č─▒r─▒yorlar. Merak konusudur: Ayaklar─▒na giden bir kanaat ├Ânderi var m─▒? ─░stanbul S├Âzle┼čmesi aleyhine yazan ├Ânemli gazeteci ve hocalar─▒n aya─č─▒na gittiklerine dair duyumlar var. ─░stanbul S├Âzle┼čmesi ve toplumsal cinsiyet e┼čitli─čine dair STKÔÇÖlar─▒n a├ž─▒klamalar─▒, yerel ve g├Ârsel bas─▒nda yaz─▒lar ve konu┼čmalar var. ─░stanbul S├Âzle┼čmesi ve toplumsal cinsiyet e┼čitli─či ile ilgili olarak, konuyu s├╝rekli g├╝ndemde tutan, yaz─▒ ve konferanslar─▒yla toplumu ayd─▒nlatan, Burhanettin Can, M├╝cahit G├╝ltekin, Ahmet Hakan ├çak─▒c─▒ ve Muharrem Balc─▒ ile g├Âr├╝┼čmediklerini, onlar─▒ dinlemediklerini biliyoruz. Kald─▒ ki bu ayd─▒nlar, konu┼čmalar─▒nda ve yaz─▒lar─▒nda, ├Âncelikle toplumdaki ┼čiddet k├╝lt├╝r├╝n├╝ ele┼čtirerek, ┼čiddetin toplumun yumu┼čak karn─▒ oldu─čunu ─▒srarla vurgulamaktad─▒rlar. M. Balc─▒)

Bu anlamda hi├žbir ├ž├Âz├╝m ├Ânerisi olmaks─▒z─▒n yaln─▒zca karalama kampanyalar─▒ y├╝r├╝ten isimlerle bir araya gelmenin bizim m├╝cadelemize bir katk─▒s─▒ olaca─č─▒n─▒ d├╝┼×├╝nm├╝yoruz. Bu mecrada y├Âneltilmi┼× onlarca soru, ele┼×tiri ve ├Âneriyi ├Ânemli kabul ederek cevap vermemiz de, ÔÇťKADEM, kad─▒n haklar─▒ hususunda her t├╝rl├╝ fikre (lehte/aleyte) ne kadar a├ž─▒kt─▒r?ÔÇŁ sorusuna san─▒yorum fiili bir cevapt─▒r. (Giri┼čte de bahsetti─čimiz gibi, KADEM bu s├Âyle┼čiyi web sayfas─▒ndan 5 g├╝n sonra kald─▒rm─▒┼č. Kamuoyunu ayd─▒nlatma amac─▒yla yap─▒lm─▒┼č bir s├Âyle┼činin yay─▒ndan kald─▒r─▒lmas─▒n─▒n da bir izah─▒ olmal─▒. ├╝stelik s├Âyle┼čide sorulara verilen cevaplar sponten de─čil, kurmay ve hukuk├žular─▒n da katk─▒lar─▒yla olu┼čturulmu┼č kurumsal cevaplard─▒r. Ayr─▒ca yukar─▒da ismi ge├žen yazarlar─▒n, burada ifade edildi─či gibi karalama kampanyalar─▒ yapmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyebiliriz. O halde bu isimlerle neden g├Âr├╝┼čm├╝yorlar? M. Balc─▒)

├Âzetle bizler, d├╝nyada ve ├╝lkemizde ├ž├Âz├╝m bekleyen pek ├žok konu oldu─čunu biliyor ve ├╝stlendi─čimiz sorumlulu─ču hakk─▒yla yerine getirmek i├žin ├žaba sarfediyoruz.

3. ─░stanbul S├Âzle┼×mesine alternatif olarak, yerli ve milli^, geleneklerimize ve en ├Ânemlisi ─░slamÔÇÖa uygun Bat─▒ dayatmas─▒ndan uzak (sapk─▒nl─▒─č─▒ ┼×iar edinmi┼×ler hari├ž geni┼× kat─▒l─▒m─▒n olabilece─či) bir metin olu┼×turup dola┼×─▒ma sokup kamuoyu olu┼×tursak belki uygulamaya koyacak bir yi─čit ├ž─▒kar, ne dersiniz? (Mustafa S├╝s)

OKUR: S├Âz konusu s├Âzle┼×me Avrupa Konseyi taraf─▒ndan kaleme al─▒nm─▒┼× kad─▒na y├Ânelik ┼×iddetle topyek├╝n m├╝cadeleyi ama├ž edinen ve taraf devletlere, kendi i├ž hukuklar─▒n─▒ ┼×iddetle m├╝cadele etmeye matuf kanunlar olu┼×turmas─▒n─▒ tavsiye eden (Tavsiye eden de─čil, emreden. Uluslar aras─▒ S├Âzle┼čmeler kanun h├╝km├╝ndedir ve kanun h├╝k├╝mleri emredicidir. Uluslar aras─▒ Anla┼čmalarla ilgili s├╝reci hat─▒rlatal─▒m: 7 May─▒s 2004 tarihinde Anayasan─▒n 90. Maddesine, uluslararas─▒ anla┼čmalar─▒n i├ž kanunla ├želi┼čmesi halinde uluslararas─▒ s├Âzle┼čmelerin esas al─▒naca─č─▒na dair ekleme yap─▒ld─▒: "temel hak ve ├Âzg├╝rl├╝klere ili┼čkin [milletleraras─▒ andla┼čmalarla]ÔÇŽ " Bu ifade, 2011'de imzalayaca─č─▒m─▒z ─░stanbul S├Âzle┼čmesi gibi "temel hak ve ├Âzg├╝rl├╝klere" ili┼čkin metinlere i├ž kanundan daha yukar─▒da bir konum veriyor. S├Âzle┼čme Meclis'te onaylan─▒p y├╝r├╝rl├╝─če girdikten sonra Anayasaya ayk─▒r─▒l─▒─č─▒ gerek├žesiyle iptal ya da itiraz yollar─▒n─▒ kap─▒yor. Kald─▒ ki ─░stanbul S├Âzle┼čmesinin ve S├Âzle┼čmeyi dayanak alan 6284 say─▒l─▒ Kanunun uygulamas─▒na dair izlenim/denetim mekanizmas─▒ da emredici h├╝k├╝md├╝r. GREV─░O adl─▒ denetim mekanizmas─▒ S├Âzle┼čmenin 66-70. maddelerinde d├╝zenlenmi┼č olup, GREV─░O, uygulamaya ili┼čkin raporlar─▒n─▒ Avrupa KomisyonuÔÇÖna sunmaktad─▒r. Komisyon da taraf devletlere gerekli uyar─▒lar─▒ yapmakta ve ilan etmektedir. M. Balc─▒) Uluslararas─▒ bir ├žer├ževe metindir. Bilindi─či ├╝zere uluslararas─▒ s├Âzle┼×meler tek bir milletin ├Ârf ve k├╝lt├╝r├╝ne g├Âre kaleme al─▒nmad─▒─č─▒ndan, b├╝t├╝n├╝yle o k├╝lt├╝r├╝n dinamiklerini i├žermez. Nitekim T├╝rkiyeÔÇÖnin taraf oldu─ču pek ├žok Uluslararas─▒ s├Âzle┼×me gibi s├Âz konusu s├Âzle┼×me de bu a├ž─▒dan de─čerlendirilmelidir.

Ancak elbette bu s├Âzle┼×me de imza konulan pek ├žok s├Âzle┼×me gibi alternatifsiz bir metin de─čildir. Ancak, s├Âzgelimi ├╝lkemizdeki STKÔÇÖlar, ┼×iddeti ├Ânlemeye dair yeni bir metin kaleme alsalar, s├Âz konusu yeni metnin Uluslararas─▒ hukukta bir kar┼×─▒l─▒─č─▒ olacak m─▒? Bu da ayr─▒ bir mesele olarak kar┼×─▒m─▒zda durmaktad─▒r. (Denedik mi? Hay─▒r. Haz─▒r re├žeteleri al─▒p i├žselle┼čtiriyoruz. T├╝rkiye Cumhuriyeti kuruldu─čundan bu yana nas─▒l yap─▒ld─▒ysa ├Âyle devam ediyor. ÔÇťKADEMÔÇÖin de eskilerden fark─▒ yok, taklit├ži bir kurulu┼čÔÇŁ dediklerinde hakl─▒l─▒k pay─▒ yok mu? ÔÇťUluslararas─▒ s├Âzle┼×meler tek bir milletin ├Ârf ve k├╝lt├╝r├╝ne g├Âre kaleme al─▒nmad─▒─č─▒ndan, b├╝t├╝n├╝yle o k├╝lt├╝r├╝n dinamiklerini i├žermezÔÇŁ diyor Say─▒n Okur. Do─čru, bizim ad─▒m─▒za bizi kaale almadan hukuk olu┼čtururlar. Kendi k├╝lt├╝rlerine uygun yaparlar. Sonra da bizim hukukumuz olur. ─░stanbul S├Âzle┼čmesi, metninde ge├žen ifsad edici kavramlar y├╝z├╝nden iki kad─▒n bakan─▒n─▒n ba┼č─▒n─▒ yemi┼čtir. Onlar, bizim hukukumuz bu de─čildir, olamaz dedikleri i├žin de─či┼čtirildiler. Say─▒n KavafÔÇÖ─▒n 2009 Haziran ay─▒nda ViyanaÔÇÖda yap─▒lan Avrupa Konseyi Aileden Sorumlu Bakanlar toplant─▒s─▒n─▒n tavsiye kararlar─▒na koymu┼č oldu─ču tav─▒r AK Parti Milletvekilleri taraf─▒ndan da lin├ž edilmelerine neden oldu. S├Âzle┼čme metninin alternatifi d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼č olsayd─▒ bu aziller olmayacakt─▒. S├Âzle┼čmede ge├žen cinsel tercih kavram─▒na tak─▒lmak gerek. Cinsel tercih kavram─▒ evrensel bir kavram de─čil. Milletimizin de─čerleri i├žinde kar┼č─▒l─▒─č─▒ olan bir kavram da de─čil. Milletin de─čerlerine uygun bir S├Âzle┼čme teklifinin uluslararas─▒ kar┼č─▒l─▒─č─▒ olmay─▒nca, her t├╝r sapk─▒nl─▒─ča g├╝vence sa─člayan ─░stanbul S├Âzle┼čmesini kabul ve uygulama zorunlulu─čumuz yok. T├╝rkiyeÔÇÖnin ─░stanbul S├Âzle┼čmesine imza atma zorunlulu─ču yoktu. S├Âzle┼čmeye ─░stanbul ad─▒ verilerek T├╝rkiyeÔÇÖnin imzalamas─▒ ve s├╝rece aktif kat─▒l─▒m─▒ sa─članm─▒┼č oldu. ÔÇťA─čuyu alt─▒n tasta sunarlar, bal da su├ž orta─č─▒.ÔÇŁ KADEM, kurulu┼čundan ├žok sonra (11 Temmuz 2019) toplumsal cinsiyet ve cinsel y├Ânelim gibi kavramlara kar┼č─▒ tepkiselli─čini ortaya koyarken, bu s├╝recin benimsetilmesi ve i├žselle┼čtirilmesine en az─▒ndan sessiz kalarak katk─▒s─▒ olmakla itham edilebilir. M. Balc─▒)

4. http://kadinarastirmalari.kadem.org.tr/toplumsal-cinsiyet-tablosunda-perspektifin-esitlikten-adalete-kayisi-dini-referanslar-esliginde-bir-okuma-denemesi/

Diyanet ─░┼×leri Ba┼×kan Yrd Huriye Mart─▒ÔÇÖn─▒n KADEMÔÇÖin dergisinde yer alan cinsiyet e┼×itli─či ile ilgili ┼×u c├╝mlelerini nas─▒l de─čerlendiriyorsunuz?

" Hata ve sevap konusu, cinsiyet e┼×itli─činin KurÔÇÖanÔÇÖda ifade edildi─či bir di─čer aland─▒r. " (Vehbi Kara)

OKUR: Allah kendisine kulluk noktas─▒nda erkek ve kad─▒n aras─▒nda herhangi bir ayr─▒m olmad─▒─č─▒n─▒, hata ve sevapta e┼×it olduklar─▒n─▒ bir├žok ayette a├ž─▒k├ža beyan etmi┼čtir. Bu ba─člamda kad─▒n ve erkek aras─▒ndaki adaletin k├Âkleri Yarat─▒c─▒n─▒n emir ve yasaklar─▒ ile ┼×ekillenmi┼×, temelleri bizzat Hz. Peygamber taraf─▒ndan at─▒lm─▒┼×t─▒r. Yine bu manada Veda Hutbesi bir manifestodur.

Bu alanda pek ├žok ayet ├Ârnek olarak verilebilir, fakat en ├žarp─▒c─▒ olan─▒ Ahzab SuresiÔÇÖnin 35. ayetidir:

ÔÇťM├╝sl├╝man erkekler, M├╝sl├╝man kad─▒nlar; m├╝ÔÇÖmin erkekler, m├╝ÔÇÖmin kad─▒nlar; ibadet ve itaat eden erkekler, ibadet ve itaat eden kad─▒nlar; ├Âz├╝ s├Âz├╝ do─čru erkekler, ├Âz├╝ s├Âz├╝ do─čru kad─▒nlar; sabreden erkekler, sabreden kad─▒nlar; g├Ânl├╝n├╝ ibadete vermi┼× erkekler, g├Ânl├╝n├╝ ibadete vermi┼× kad─▒nlar; (Allah i├žin) yard─▒m yapan erkekler, yard─▒m yapan kad─▒nlar; oru├ž tutan erkekler, oru├ž tutan kad─▒nlar; iffetlerini koruyan erkekler, iffetlerini koruyan kad─▒nlar; AllahÔÇÖ─▒ ├žok├ža anan erkekler, AllahÔÇÖ─▒ ├žok├ža anan kad─▒nlar; i┼×te bunlar i├žin Allah b├╝y├╝k bir ├Âd├╝l haz─▒rlam─▒┼×t─▒r.ÔÇŁ

Ba┼×ka bir ayette ÔÇťM├╝min olarak, erkek veya kad─▒n, her kim salih ameller i┼×lerse, i┼×te onlar cennete girerler ve zerre kadar haks─▒zl─▒─ča u─črat─▒lmazlar.ÔÇŁ (Nisa^ 4/124) buyrulur. Di─čer bir ayette ise ÔÇťRableri, onlara ┼×u kar┼×─▒l─▒─č─▒ verdi: Ben, erkek olsun, kad─▒n olsun, sizden hi├žbir ├žal─▒┼×an─▒n amelini zayi etmeyece─čim. Sizler birbirinizdensiniz....ÔÇŁ (A^l-i ─░mra^n 3/195) ifade ediliyor.

Kad─▒n ve erke─čin ayn─▒ vahye muhatap olmalar─▒, ayn─▒ davran─▒┼×─▒ sergilediklerinde ayn─▒ kar┼×─▒l─▒─č─▒ almalar─▒, m├╝ka^fatta da cezada da e┼×it olacaklar─▒ bu ┼×ekilde beyan edilmistir. Hucura^t Suresinin 13. ayetini de bu babta zikredebiliriz. Meali ┼×├Âyledir:

ÔÇťEy insanlar! ┼×├╝phe yok ki, biz sizi bir erkek ve bir di┼čiden yaratt─▒k ve birbirinizi tan─▒man─▒z i├žin sizi boylara ve kabilelere ay─▒rd─▒k. Allah kat─▒nda en de─čerli olan─▒n─▒z, OÔÇÖna kar┼č─▒ gelmekten en ├žok sak─▒nan─▒n─▒zd─▒r. ┼×├╝phesiz Allah hakk─▒yla bilendir, hakk─▒yla haberdar oland─▒r.ÔÇŁ

Bu ayet, hata ve sevapta, yani kulluk ve efÔÇÖa^li m├╝kellefin olmada e┼×itli─čin sadece kad─▒n ve erkek cinsiyetinde de─čil, ayn─▒ zamanda kabile/boy/─▒rk/a┼×iret i├žin de ge├žerli oldu─čunu, takva d─▒┼×─▒nda bir ├╝st├╝nl├╝k olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âylemektedir. (T├╝m bu ayetlerde kad─▒n-erkek ayr─▒m─▒ olmad─▒─č─▒ malum. Peki, Nisa 35. Ayette Allah, KADEMÔÇÖin ─▒srarla savundu─ču ÔÇť┼čiddet temelli uyu┼čmazl─▒klarda arabuluculuk ÔÇô uzla┼čma ve tahkim olamayaca─č─▒n─▒ bilmeden mi vahyetmi┼č? Allah kullar─▒n─▒ ve ihtilaflar─▒n─▒ kullar─▒ndan daha iyi bilir de─čil mi? Allah, e┼čler aras─▒ndaki uyu┼čmazl─▒klarda ÔÇś┼čiddetÔÇÖ unsurunu ifade etmeksizin, uyu┼čmazl─▒k hallerinde arabuluculu─ču emretmektedir. Kald─▒ ki, Nisa 35. Ayette emredilen arabuluculuk ÔÇô uzla┼čma ÔÇô tahkim, sadece taraflar─▒ bar─▒┼čt─▒rmaya de─čil, bar─▒┼čmad─▒klar─▒ takdirde bo┼čanman─▒n ┼čartlar─▒n─▒ da konu┼čmaya, belirlemeye, taraflar aras─▒nda olas─▒ husumet ve ┼čiddeti ├Ânlemeye matuftur. Bizim inanc─▒m─▒zda arabuluculuk keyfiyeti budur. KADEMÔÇÖin bunu bilmedi─čini d├╝┼č├╝nmek istemiyoruz. Ayr─▒ca, S├Âzle┼čme Kad─▒na kar┼č─▒ ┼čidetin ├Ânlenmesini teminat alt─▒na al─▒yor. S├Âzle┼čmenin ad─▒ bile Kad─▒na Y├Ânelik ┼×iddetÔÇŽ Erke─če kar┼č─▒ ┼čiddete dair bir h├╝k├╝m yok. M. Balc─▒)



Devam edecek...